1. Công thức và bảng giá cần có
Hai công thức bạn dùng mỗi kỳ:
Số tiêu thụ = chỉ số cuối kỳ − chỉ số đầu kỳ
Tiền điện = Σ (số kWh trong mỗi bậc × đơn giá bậc đó)
Chỉ số nhập luôn là số tuyệt đối trên mặt đồng hồ, không phải số tiêu thụ. Ghi số tuyệt đối cho phép kiểm tra lại bất cứ lúc nào; ghi số tiêu thụ thì một lần ghi sai là mất dấu vĩnh viễn.
| Bậc | Mức dùng | Đơn giá (đ/kWh) |
|---|---|---|
| Bậc 1 | 0 – 50 kWh | 1.984 |
| Bậc 2 | 51 – 100 kWh | 2.050 |
| Bậc 3 | 101 – 200 kWh | 2.380 |
| Bậc 4 | 201 – 300 kWh | 2.998 |
| Bậc 5 | 301 – 400 kWh | 3.350 |
| Bậc 6 | Từ 401 kWh | 3.460 |
2. Ví dụ: phòng 2 người dùng 84 kWh
Phòng có 2 người ở nên được 1/2 định mức: bậc 1 là 25 kWh (thay vì 50), bậc 2 là 25 kWh tiếp theo, bậc 3 là 50 kWh tiếp theo.
| Bậc | Định mức của phòng | kWh tính ở bậc | Đơn giá | Thành tiền |
|---|---|---|---|---|
| Bậc 1 | 25 kWh | 25 | 1.984 | 49.600đ |
| Bậc 2 | 25 kWh | 25 | 2.050 | 51.250đ |
| Bậc 3 | 50 kWh | 34 | 2.380 | 80.920đ |
| Tổng chưa thuế | — | 84 | — | 181.770đ |
Bình quân khoảng 2.164 đ/kWh. Nếu bạn đang thu 3.500 đ/kWh cho cùng lượng điện này, khoản chênh là 112.000đ mỗi phòng mỗi tháng — và đó là hành vi có chế tài, xem giá điện nhà trọ 2026 và mức phạt.
3. Phòng nhiều người: định mức nhân theo số người
Bình quân 4 người được tính là một hộ sử dụng điện. Quy đổi nhanh cho bậc 1 (50 kWh/hộ):
- 1 người → 1/4 định mức → 12,5 kWh ở bậc 1
- 2 người → 1/2 định mức → 25 kWh ở bậc 1
- 4 người → 1 định mức → 50 kWh ở bậc 1
- 6 người → 1,5 định mức → 75 kWh ở bậc 1
Số người thay đổi thì định mức thay đổi
4. Hai phòng dùng chung một công-tơ
Ba cách chia, theo thứ tự nên ưu tiên:
- Lắp thêm đồng hồ phụ cho từng phòng — rẻ hơn nhiều so với một lần tranh chấp, và hết chuyện chia.
- Chia theo số người ở của mỗi phòng, ghi rõ cách chia trong hợp đồng.
- Chia đều khi hai phòng tương đương về số người và thiết bị.
Trong SmartHome, công-tơ dùng chung là một khai báo: bạn chỉ định phòng chủ và phòng dùng chung, hệ thống chia phần tiêu thụ khi tính hoá đơn và ghi rõ trên hoá đơn của cả hai phòng rằng đồng hồ này dùng chung với phòng nào.
5. Thay đồng hồ giữa kỳ
Đồng hồ mới đếm lại từ 0, nên phép trừ cho ra số âm nếu bạn không xử lý. Cách làm đúng:
- Ghi chỉ số cuối cùng của đồng hồ cũ vào ngày thay, chụp ảnh.
- Tính phần tiêu thụ của đồng hồ cũ đến chỉ số đó.
- Ghi chỉ số bắt đầu của đồng hồ mới (thường là 0), tính tiếp từ đó.
- Tổng tiêu thụ của kỳ = phần đồng hồ cũ + phần đồng hồ mới.
Hệ thống có ô tick “đã thay công-tơ” đúng cho tình huống này, nên không cần ghi chú tay ra ngoài rồi tự nhớ khi chốt kỳ.
6. Tiền nước: theo m³ hay khoán theo người
| Theo m³ (có đồng hồ riêng) | Khoán theo người | |
|---|---|---|
| Cách tính | (chỉ số cuối − chỉ số đầu) × đơn giá/m³ | số người × mức khoán/người/tháng |
| Ưu điểm | Công bằng, người dùng ít trả ít | Không cần đồng hồ, tính nhanh |
| Nhược điểm | Cần đầu tư đồng hồ cho từng phòng | Dễ tranh chấp khi phòng dùng ít nước |
| Nên dùng khi | Dãy trọ mới, chung cư mini, văn phòng | Nhà cũ chưa tách được đường nước |
Cả hai cách đều khai báo được trong bảng giá: giá nước theo m³, hoặc mức khoán theo số người ở. Xem hướng dẫn bảng giá.
7. Năm lỗi làm hoá đơn sai
- Ghi số tiêu thụ thay vì số tuyệt đối trên mặt đồng hồ — mất khả năng kiểm tra lại.
- Dùng đơn giá mới cho kỳ cũ sau khi tăng giá — hoá đơn cũ bị tính lại sai.
- Quên định mức thay đổi khi số người trong phòng thay đổi.
- Gộp phí thang máy, đèn hành lang vào đơn giá điện — vi phạm quy định.
- Không lưu ảnh công-tơ — khi người thuê khiếu nại thì không có bằng chứng.
Kiểm tra nhanh trước khi phát hành
Hoá đơn kỳ 20/07 → 20/08
Phòng 201 · Nhà trọ Bình Thạnh
| Khoản | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| Tiền phòng | 1 tháng | 2.500.000đ |
| Điện | 84 kWh, giá bậc thang | 181.770đ |
| Nước | 4 m³ × 35.000 | 140.000đ |
| Phí dịch vụ | 25 m² × 4.000 | 100.000đ |
| Gửi xe | 2 vé × 90.000 | 180.000đ |
| VAT 8%chỉ hợp đồng có yêu cầu hoá đơn đỏ | — | 0đ |
| Tổng phải thu | 3.101.770đ |
8. Câu hỏi thường gặp
- Công thức tính tiền điện phòng trọ theo bậc thang là gì?
- Tiền điện = tổng của (số kWh thuộc mỗi bậc × đơn giá bậc đó). Số kWh của kỳ bằng chỉ số cuối kỳ trừ chỉ số đầu kỳ trên cùng một công-tơ. Nếu hoá đơn của bạn có thuế GTGT thì cộng thuế sau cùng.
- Hai phòng dùng chung một công-tơ thì chia tiền thế nào?
- Cách công bằng nhất là chia theo số người ở của mỗi phòng, hoặc chia đều nếu số người bằng nhau, và ghi rõ cách chia trong hợp đồng thuê. Trong SmartHome, bạn khai báo công-tơ dùng chung và hệ thống chia phần tiêu thụ giữa các phòng liên quan thay vì bạn tính tay mỗi kỳ.
- Thay công-tơ giữa kỳ thì tính ra số âm, xử lý sao?
- Đồng hồ mới bắt đầu lại từ 0 nên phép trừ cho ra số âm. Cách xử lý là ghi nhận việc thay công-tơ tại ngày thay, tính phần tiêu thụ của đồng hồ cũ đến chỉ số cuối cùng, rồi tính tiếp từ 0 trên đồng hồ mới. Trong hệ thống, bạn tick “đã thay công-tơ” khi nhập chỉ số.
- Tiền nước khoán theo người có hợp lệ không?
- Hợp lệ nếu hai bên thống nhất trong hợp đồng và mức khoán không cao hơn chi phí thực tế phân bổ. Cách rõ ràng hơn là lắp đồng hồ nước cho từng phòng và tính theo m³ — người thuê tiết kiệm được thì hoá đơn giảm, nên ít tranh chấp hơn.
- Nên chốt chỉ số vào ngày nào trong tháng?
- Chốt cùng một ngày mỗi kỳ, ví dụ ngày 20, và giữ cố định. Ngày chốt nên gần ngày điện lực ghi chỉ số công-tơ tổng để hai con số dễ đối chiếu. Trong SmartHome, ngày chốt là cấu hình của cơ sở và kỳ được tính theo mốc đó.